प्रकाशरानातून चालताना...

प्रवास वर्णने आणि फोटोग्राफी विषयी लेख

  • Home
  • Posts RSS
  • Comments RSS

Sunday, June 24, 2012

इथे दुसरीही आहे वसती - रोम

इथे दुसरीही आहे वसती - रोम


रोममध्ये फिरण्याची  भलीमोठी स्वप्न घेऊन पहाटेच आम्ही पॅरिस वरून निघालो. ऑर्ली विमानतळावर  सविस्तर चेकइन वगैरे झाल्यावर आत बसलो होतो आणि तेव्हा बातम्या पाहिल्या. रोममध्ये जाळपोळ आणि दंगा चालू होता.   काहीतरी निदर्शने वगैरे होती.  बातम्या पाहून जरा टेन्शन आलं. आता तिथे जावे कि जाऊ नये हेच कळेना. भारताच्या दूतावासात फोन करून पहिला पण रविवार असल्याने तिथे सामसूमच.  इतका सगळं ठरवलंय, तिकीट, हॉटेल बुकिंग सगळं केलंय तर आता आयत्या वेळी काय करायचे हा प्रश्न! शिवाय राहिलोच तरी परीस मध्ये हॉटेल मिळणार नाही. मग जरा दैवावर भरवसा ठेवून विमानात बसलो.  रोम विमानतळावर उतरल्यावर नेहेमीसारखेच आधी लगेज घ्यायला 'लगेज' असे लिहून बाण दाखवलेल्या ठिकाणी  जात राहिलो. बराच वेळ चालल्यावर आम्ही चक्क विमानतळ  बाहेर पोचलो!  मग मात्र असली धडकी भरली! तिघांच्या सामानाची एकच चेक इन bag होती. बाकी हातातल्या सामानात एक दिवस पुरेल असे सामान होते म्हणा. 
'तू पाहिले का नाहीस बॅगेज कुठे क्लेम करायचे ते? तुझ्याशी बोलण्यामुळे मी पाहिले नाही!' 

'तू पुढे होतास ना? मला वाटलं तू बघशील.'  
'पण तुला बघायला काय झाले. तू होतीस ना बरोबर?'
असा एक सुखसंवाद झडला.   पण मग लक्षात आले कि असे होणारे आम्हीच एक नाही आमच्या बरोबर अजून दोन तीन जण होते. मग तिथे चौकशी केल्यावर  सामान घ्यायला पुन्हा जायचे असेल तर व्यवस्थित चेक करून जायला देणारा रस्ता होता. म्हणजे असे बरेच जण करतात तर!  

इथे खाऊन जरा बातम्यांचा अंदाज घेऊन निघालो. ट्रेनने जायचे होते. इथे तिकीट काढून ते फलाटावर जाण्याचा थोडं आधी गेटवर stamp करून घ्यावे लागते नाहीतर आपण विना तिकीट मानलो जातो.  आता युरोपातल्या त्या सुप्रसिद्ध ट्रेन आपल्याला दिसणार अशा सुखद कल्पना करत फलाटावर पोचलो. तिथे अगदीच 'अरेरे' क्षण होता. ट्रॅक मध्ये स्लीपर्स ऐवजी सिगारेटची थोटकेच टाकून त्यावर ट्रॅक लावलेत असे वाटत होते. तिकडे कानाडोळा करून ट्रेनची वाट पहात राहिलो. ट्रेन  15 मिनिटे  लेट आली. ट्रेन पाहिल्यावर मात्र चुकून आपण भारतात पोचलो का काय असेच वाटले. अतिशय गलिच्छ, सर्वांगावर ग्राफिटी असलेली, काचा न धुतलेली ट्रेन!!  जपानमध्ये चकचकीत, नुकत्याच धुतल्यासारख्या आतबाहेरून स्वच्छ ट्रेन्स, फलाटावर पडलेला छोटासा डाग घालवण्यासाठी हातात ब्रश घेऊन घासणारा तिथला स्टेशन कामगार, साबण लावून घासून धुतले जाणारे फलाट, रांग लावून चढणारे लोक  असली दृश्य बघण्याची सवय असल्याने तशाच काहीशा अपेक्षा ठेवून होतो ही खरतर आमचीच चूक.  जपानमध्ये बरेच वर्ष राहिल्यावर जग बघायच्या फुटपट्ट्या बदलतात त्या अशा.  नुसती सफाईच नाही तर इथल्या  ट्रेनचे उंच अगडबंब इंजिन, डबे, त्यांची रचना हे सगळेच जपान मधल्यापेक्षा खूप खूप वेगळे आहे.  आपल्या इथे असलेल्या लांब पल्ल्याच्या गाड्या कशा फलाटापासून उंच असतात तशाच या गाड्याही उंच आहेत. चढता उतरताना थोडी कसरत कराव्या लागणाऱ्या.  बॅग घेऊन रांग नसलेल्या गोंधळातून तशी कसरत करून आम्ही ट्रेन मध्ये स्थानापन्न झालो!   
इतक्या घडामोडीनंतर इटाली थोड्याफार प्रमाणात भारताशी साध्यर्म साधणारे आहे याची खात्री पटत चालली होती. तरीच इथून भारतात स्थाईक व्हायला गेल्यावर सुद्धा इटालियन लोकाना त्रास होत नसणार! 

ट्रेन मधून जाताना खिडकीतून बाहेर बघणे मला अजूनही लहानपणी इतकेच किंबहुना जास्तच आवडते. पण आता खिडकीवर हक्क सांगणारे एक हाफतिकीटही बरोबर असते. बरं ते शांत बसलेले नसते तर गेलेल्या घरा, झाडाबद्दल प्रश्न विचारायचा असतो आणि नेमकं तेच घर मी बघितलेलं नसतं.  त्यामुळे अखंड तोंड चालू ठेवून मायलेकी खिडकीतून बघण्यात दंग होतो. इथली घरं, शेतं वेगळीच होती. घरांना टिपिकल पिवळे, केशरी रंग होते. काही इमारती उंच मोठ्या आणि जुन्या असल्या तरी  भारदस्त दिसत होत्या  पण आपल्याकडे जुनी रेल्वे क्वार्टर्स किंवा चाळी वगैरे असतात ना तशी बरीचशी घरे दिसत होती.  लांबलचक चाळी आणि एकसारख्या चिकटून  खिडक्या दारं. .  त्यांना लाकडी दोन दारांच्या पूर्ण उघडणाऱ्या खिडक्या. मधेच कुठे बाहेरून दिसणारे लाकडाचे वाटणारे वासे.  मळकट पिवळे रंग. ग्राफिटीने रंगवलेल्या भिंती. थोडासा एक जुनाट उजाडपणा.  मन  भारत / रोम अशा हेलकावण्या खात असल्याने पुन्हा पुन्हा मला माझे सबकॉन्शस रोममध्ये परत आणावं लागतं होतं!!

शेवटी  आमचे स्टेशन आले 'टर्मिनी'.  हे नाव मला फार आवडले. इथली सगळी नावं एकदम भारीच वाटतात. टर्मिनी, बर्निनी, पानिनी, जीवोनानी अशीच काहीशी. इकारांत असल्याने स्त्रीलिंगी आहेत असे वाटते.     ट्रेनच्या पायऱ्या उतरून फलाटावर आल्यावर पुन्हा एकदा मनाला आपण रोममधेच आलोय याची आठवण करून द्यावी लागली!  आपल्या छत्रपती शिवाजी टर्मिनस मध्ये आल्याचा भास होत होता. स्टेशनच्या जुन्या भागात गलिच्छपणा आणि नव्या भागात चांगले अशी विभागणी दिसत होती.  हॉटेल स्टेशन पासून पाच सात मिनिटावर आहे हे माहित होते. पण रस्ता कळण्याचे काही जमेना. 'रस्ता विचारू नये' असे बोर्ड मात्र तिकीट ऑफिसेसच्या आसपास दिसले!!  स्टेशनच्या बाहेर आलो आणि taxi केली. 

हॉटेल चांगले होते उंच खिडक्या,  टिपिकल युरोपियन डिझाईनचे असावे.  इथले बांधकामही मला भारतातली आठवण करून देत होते.  म्हणजे मुंबईत नवीन  नाही पण जुने बांधकाम आणि  इतर ठिकाणी कसे उंच छत , घुमटाकार दरवाजे, उंच पायऱ्या असे असते तसेच काहीसे.  बाथरूम मात्र वेगळे. मोठ्या बाथरूम मध्ये एक छोटा काचेचा क्युबिकल. त्यातच शावर  आणि त्याच्या attachments .     हात उभे आडवे कसेही पसरता येणार नाहीत असे हे चिमुकले क्युबिकल त्यात आंघोळ करायची.  सध्या भारतात इटालियन क्युबिकल बाथरूम म्हणून महागडे बाथरूम मिळतात ते असेच असतात.    

हॉटेलवाल्याने कालचे दंगे आता संपल्याचे सांगितले त्यामुळे संध्याकाळी लगेच कोलोसियम बघायला निघालो. आता चार रात्री रोम मध्ये होतो  शिवाय जागा बघण्याची घाई न करता शांतपणे जे अनुभवता येईल ते अनुभवायचे असे ठरवले होते.   ट्रेन पकडून कोलोसियम नामक  स्टेशन वर पोचलो. तिथून बाहेर आलो तर समोर भिंतीसारखा मोठ्ठा कोलोसियम उभा. पॅरिस, रोम च्या या प्रवासात या ऐतिहासिक वास्तू अशा काही अचानक समोर येतात कि हा एक वेगळाच अनुभव होऊन बसतो. म्हणजे वास्तू दुरून दिसतेय. समोर मोकळी जागा आहे. तिथून आपण वास्तू जवळ   जातोय  असे काही  होत नाही. सबवे मधून बाहेर आल्यावर किंवा एखाद्या वळणावर त्या अचानक समोर उभ्या थकून दचकावतात. 



भग्नावषेशातल्या या वास्तूकडे पाहूनही त्याचा प्रचंडपणा डोळ्यात भरत होता. विमानतळावर रोम पास काढला होता त्यात कुठल्याही पहिल्या दोन स्थळांना विनारांग  प्रवेश होता. त्यामुळे रविवारची तिकीटाची मोठ्ठी रांग टाळली आणि आम्ही आत गेलो.  प्रचंड उंचीच्या कमानी, उंच उंच पायऱ्या आणि अंडाकृती रचना. वास्तूविशारदाची कमाल दिसतच होती. पूर्वी जेव्हा बांधले तेव्हा म्हणे याला संपूर्ण पांढऱ्या संगमरवरामध्ये मढवले होते असे कुठेतरी वाचलेले. त्याशिवाय तेव्हा ऊन लागू नये म्हणून  वर पांढऱ्या जाड कापडाची  कनातही बांधली होती.   पांढऱ्या रंगाची ही वास्तू काय अफलातून दिसत असेल त्यावेळी! नंतर रोममधल्या इतर बांधकामाच्या वेळी हे संगमरवर काढून वापरले.  आता भिंतीत मध्ये मध्ये दिसणारी भोके सुद्धा भिंतीतले धातू काढून घेण्यासाठी केली आहेत.   हे कोलोसियम म्हणजे स्टेडीयम किंवा अ‍ॅम्पि थिएटर  होते. वेगवेगळे कार्यक्रम , प्रदर्शने  इथे होत. रोमवासियांना सर्वांना यात प्रवेश होता फक्त बसण्याच्या जागा सोशल स्टेटस ( मराठी?) प्रमाणे असायच्या. पहिल्या रांगेत अर्थात राजा आणि त्याचे कुटुंबीय असत. या स्टेडीयममध्ये  ग्लॅडीएटर्स  चा क्रूर खेळ फार प्रसिद्ध होता.  हरणार्‍याला मृत्यूचीच शिक्षा असायची आणि त्यावेळी लोक त्याचा मृत्यूही मनोरंजन म्हणून पहायचे. हे आता क्रूरतेचे वाटले तरी तेव्हा सर्वमान्य होते.  वर छोटेसे संग्रहालय होते. त्यात त्यावेळच्या वस्तू आणि भग्न मुर्त्या ठेवल्या होत्या. त्यात राजा  नेरोचा एक पुतळाही आहे. तो पाहिल्यावर 'अरे! हाच तो! रोम जळताना फिडल वाजवणारा!!'  असे काहीसे विचित्र रियलायझेशन झाले. पण तिथे लिहिलेल्या इतिहासानुसार नेरोला कोलोसियम मध्ये चाललेल्या हत्या आवडत नव्हत्या. ते बंद करण्याचे त्याचे प्रयत्न होते अशी त्रोटक माहिती कळली. म्हणजे माहिती बरीच लिहिली होती पण माझ्या लक्षात त्रोटक राहिली.      

कोलोसियमचा आतला भाग  

कोलोसियमच्या उंच खिडक्यांमधून बाहेर - वर्तमान आणि भूतकाळ एकत्र  

कोलोसियममध्ये लोकांना उभे राहण्याच्या जागा  
भिंतीमधली भोके - धातू काढून घेण्यासाठी 
संध्याकाळ झाली तशी सोनेरी किरणे कोलोसियम मध्ये उतरली आणि त्या सुवर्णरंगाने जणू कोलोसियम मध्ये एक वेगळीच दुनिया निर्माण केली. कि ती वेगळी दुनिया तिथे होतीच पण आम्हाला दिसत नव्हती? हजारो वर्षापूर्वीच्या त्या लोकांची, साखळदंडाने बांधलेल्या gladietors ची    आपापली आयुध परजत जाणाऱ्या सैनिकांची, त्यांच्या  राजांची , अशा वास्तू आणि शिल्प घडवणाऱ्या अनोख्या कलाकारांची अनोखी भूतकालीन दुनिया. 

इथे  दुसरीही आहे वसती,
    इतिहासाच्या भूतांची.
जीर्ण शीर्ण अवशेषांतून 
    वाहणाऱ्या सुरांची .
आर्क ऑफ कॉनस्टंटाईन कोलोसियमच्या खिडकीतून  



निळ्या केशरी सांजवेळी 
    चाहूल येते पायरवांची
गतसाम्राज्याची  भूतेच ही 
   भग्न महालांमधुन चालती   



सूर्यास्ताच्या वेळी कोलोसियमच्या आवारातून दिसणारे पॅलेतिनो


आकाशात निळाई पसरली तसे आम्ही बाहेर आलो आणि कोलोसियमच्या समोर येऊन बसलो. कोलोसियमवर समोरून लाईट्स सोडले आहेत. त्या पिवळ्या प्रकाशात आकाशाचा निळा प्रकाश मिसळून कोलोसियमला रंगवून काढत होता. या सांजवेळेच्या गुढरम्य निळाईत काय जादू आहे कोण जाणे पण तिचे  गारुड उतरता उतरत नाही.   बराच वेळ तिथेच बसलो. अंधारलं तसे परतलो. 
संध्याकाळी लाईट्स लावल्यावर कोलोसियम  






दुसरा  दिवस सकाळी पॅलेतिनो  आणि रोमन फोरम मध्ये घालवला. ते पॅलेतिनो बघताना मला सारखी आपल्या किल्लेगडांची आठवण येत होती. फक्त इथे या सगळ्या गोष्टी खूपच चांगल्या अवस्थेत जोपासल्या होत्या. या पॅलेतिनोला हजारो वर्षांचा इतिहास आहे. आणि मुळचे रोम शहर हेच होते असे म्हटले जाते. ऑगस्टसच्या काळात इथे पहिले उत्खनन झाले होते आणि ब्राँझयुगाचे पुरावे मिळाले होते. त्यानंतर वेगवेगळ्या काळात उत्खनन होत होते. अजूनही इथे उत्खनन आणि शोध चालू आहेत. काही सापडलेल्या अवशेषांचा जीर्णोद्धार ( नाही !  शिमिट  आणि  निळा केशरी रंग फासून नाही !!) चालू आहे. तिथे चालू असलेले काम पाहून  मायबोलीवरच्या  'वरदा'ची फार आठवण झाली होती कारण ती एकच पुरातत्व संशोधक ( शब्द बरोबर आहे का? ) मला माहित आहे! 
राजारजवाडे आणि मंदिरे यांचे भग्न अवशेष बघताना फारसे ग्रेट वाटले नाही. मात्र रोमन फोरम आणि त्याच्या आसपासचे ते उंचच उंच खांब बघताना छाती दडपून जाते. इतक्या उंचीचे खांब कसे तयार केले असतील आणि कसे बसवले असतील हा प्रश्न पडल्यावाचून रहावत नाहीच. 
इथे  दुसरीही आहे वसती,
     बोलणाऱ्या शिळांची
त्यांच्याकडून ऐकावी गाथा   
    गतकाळाच्या वैभवाची 
  पॅलेतिनो


 पॅलेतिनोचे भग्न अवशेष 








आर्क ऑफ कॉनस्टंटाईन

 रोमन फोरम बघून जेवून अजून बाकीची ठिकाणे फिरता येऊ शकतील पण आमच्या बरोबर लेक पण असल्याने खूप उन्हातून फिरणे शक्य झाले नाही.  आम्ही दुपारचे आराम करण्यासाठी हॉटेलमध्ये परत जात होतो. 
 रोमन फोरम जवळचे एक टेम्पल 


उंचच उंच खांब ! खाली अगदी बारीकशी माणसे दिसत आहेत त्यावरून उंचीचा अंदाज येईल. 


रोमन फोरमचे खांब डावीकडे दिसत आहेत. 

संध्याकाळी  त्रेवी फौंटन बघायला गेलो. तिथे सुरुवातीला मेट्रोमधून उतरल्यावर उलट दिशेने चालायला लागलो होतो मग काहीच कळेना तेव्हा रस्ता  विचारला आणि अबाउट टर्न करून योग्य रस्ता पकडला. इथेही तेच. गल्ल्याबोळातून, गर्दीतून, फेरीवाल्या आणि रस्त्यावर टाकलेल्या रेस्तरोंच्या टेबलखुर्च्यांमधून वाट काढत होतो आणि अचानक एका वळणावर हे कारंजे उभे!  आता त्याला कारंजे म्हटले  तरी हा त्याकाळात पब्लिक बाथ होता. इतका कोरीव पब्लिक बाथ असेल तर राजवाड्यांच्या आत काय असेल असे वाटून गेलेच.  सिनेमामध्ये पाहिले तेव्हा या जागेच्या सभोवती बरीच मोकळी जागा असेल  असे वाटले होते. पण अगदी त्याच्या उलट म्हणजे आजूबाजूच्या इमारती पार चिकटून होत्या. खरं सांगायचे तर आम्ही पोचलो त्यावेळेला म्हणजे साधारण साडेचार पाचला पाहिले तर त्रेवी छान वाटले पण जादूभरे वाटले नाही.  तेव्हा समोर बसणाऱ्यांची गर्दीही फार नव्हती. आम्ही तिथल्या जागेत एक चांगली जागा पकडून बसलो. अशाच गप्पा मारल्या आजूबाजूच्या गर्दीचे निरीक्षण केले. हे बहुतेक जोडप्यांनी येण्याचे स्थळ  वाटले.  बहुतेक जोडपी कारंज्याकडे पाठ करून त्यात  नाणी टाकत होती. पाण्यात नाणे पडले कि मनातल्या इच्छा पूर्ण होतात म्हणे.   
 त्रेवी 




जसजशी संध्याकाळ व्हायला लागली तशी गर्दी वाढायला लागली. बिल्डीन्गींच्या महिरपीने रेखलेले  आकाशाचे तुकडे निळे जांभळे व्हायला लागले. हळूहळू कारंजे आकाशाच्या निळ्या  आणि लाईट्सच्या सोनेरी प्रकाशाने उजळून जायला लागले आणि त्रेवीची जादू उमजायला लागली. कारंजातल्या पाण्याच्या मऊशार रेशमी लडी सोनेरी व्हायला लागल्या.  आणि सोनेरी प्रकाशात सगळ्या मूर्त्या नाहून गेल्या.  वाहणाऱ्या सोनेरी रेशमी लडी खालच्या पाण्यात पडल्या कि त्या पाण्याचा मोरपिशी रंग घेऊ कि सोनेरी अशा संभ्रमात असाव्यात असे वाटले.   निळाई आणि  सोनेरीची ही अप्रतिम  जुगलबंदी मात्र अगदी थोडाच वेळ चालली.   आकाशाने आपले काळे पांघरूण घातले आणि गर्दी पांगायला लागली तसे आम्हीही इटालियन जेवणाच्या ओढीने निघालो. 
 लाईट्स चालू केल्यावर त्रेवी 

  निळ्या आकाशाच्या पार्श्वभूमीवर 






पुढचा  दिवस पॅन्थेऑन आणि आसपासचे भाग बघण्याचा.   पॅन्थेऑन हे १८०० वर्षापूर्वी बांधलेलं चर्च आहे .  त्याचा घुमट वरतून उघडा आहे आणि तिथून आत प्रकाश येतो. बऱ्याच गल्ल्याबोळ पार केल्यावर हा चौक येतो. इथे बसलेले टूरिस्ट, बाजूच्या रेस्तरोंच्या लावून ठेवलेल्या टेबलखुर्च्या आणि आजूबाजूच्या अतिशय जुन्या इमारती पाहून गल्ल्यांमधून येताना आपण चुकून भूतकाळात पोहोचलो कि काय असे वाटून जाते.  इथेही थोडावेळ समोरच्या पायरीवर रेंगाळत बसलो.  
पॅन्थेऑन बघायला जाताना दिसलेला एक कोरीवकाम असलेला खांब. याचे नाव आठवत नाहीये.  

रोमन फोरमशी मिळतीजुळती इमारत. 

पॅन्थेऑन समोरून.

 पॅन्थेऑनच्या आसपासही अशा इमारती होत्या. सर्वसाधारणपणे जुन्या राहिवासी इमारती अशाच दिसतात.  

पॅन्थेऑनचे खांब आणि पायऱ्या 

पॅन्थेऑनचा उघडा घुमट  

पॅन्थेऑनमधील चर्च 

याच्या पुढची संध्याकाळ अशीच शहरात फिरत घालवली.  इथून पुढे दुसऱ्या दिवशी  फ्लोरेंस मध्ये जाणार होतो.

खरतर  आमच्याकडे असलेल्या वेळात अजून बऱ्याच गोष्टी पाहाता आल्या असत्या. पण इतकी धावपळ करायची नव्हती , शक्यही नव्हती. रोम म्हणजे अगदी भूतकाळाच्या साथीने जगणारे शहर वाटले. एकच वाईट वाटलं ते म्हणजे इथल्या कोणाशी ओळख नव्हती त्यामुळे इथले स्थानिक जीवन कसे याबद्दल अनभिज्ञच राहिलो.   


             

           

                       
Posted by Swapnali Mathkar at 10:02 AM 1 comments
Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest
Labels: europe, rome, रोम

Sunday, May 27, 2012

Basic Photography Course ( 5 weeks) 9-Jun Batch

मला फोटोग्राफी विषयी बोलायला आवडतं. नेहेमी अनेकांना वेगवेगळ्या विषयावर इमेलने उत्तरही देत असते.  तर फोटोग्राफी कोर्स का घेऊ नये असे एका मैत्रिणीने सुचवले.  मलाही ते आवडेल असे वाटले. मग व्यवस्थित तयारी करून बेसिक फोटोग्राफी कोर्स सुरूही केला.  नुकतीच पाच आठवड्याची एक बॅच संपली. मला शिकवताना आवडले तसेच शिकणाऱ्यानाही आवडले असा  feedback मिळाला. आता 9-जून पासून पुन्हा नवीन बॅच सुरु  करायला खरच खूप आनंद होत आहे. तुमच्या सगळ्यांच्या वेळोवेळी मिळालेल्या प्रोत्साहनासाठी मनापासून धन्यवाद.
अधिक माहितीसाठी मला इमेलवरून संपर्क साधता येईल.


  
     
Posted by Swapnali Mathkar at 1:59 AM 3 comments
Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

Saturday, December 3, 2011

Under the Sky of Paris

पॅरिसला जाऊन फक्त लूव्र बघायचे आहे इतकेच काहीसे डोक्यात होते. त्याच बरोबर सेंट मॉनमिशेल बघायचे असेही होते. पण जसजसे माहिती काढत गेले तसे तिथे बघायला खूप काही आहे हे जाणवले. मायबोलीकर Sam आणि अस्चीग कडून खूप उपयोगी माहिती मिळाली आणि १२ दिवसांच्या फिरतीचा आराखडा तयार झाला. सगळे बुकिंग स्वतःच शोधून करायचे असे ठरवले त्याचा फायदाही झाला पण त्यासाठी फार वेळ मात्र द्यावा लागला. १२ दिवसातले पहिल्या दोन रात्री पॅरिसमध्ये पुढचे काही दिवस रोम आणि फ्लोरेंस मध्ये आणि पुन्हा शेवटच्या चार रात्री पॅरिस मध्ये होत्या. रात्रीच्या हिशेबात पाहिले तर बराच काळ वाटला तरी प्रवासात रात्री पोहोचणार असल्याने एकूण फिरण्याचे दिवस तसे कमीच होते. त्यात पुन्हा एक दिवस देऊन सेंट मॉनमिशेल ला जाणे शक्य नसल्याचे लक्षात आल्याने ते रद्दच केले.

साधारण संध्याकाळी मुक्कामी पोहोचू असा अंदाज होता. पण कोपेनहेगनला विमान २ तास उशिरा निघाले. पुढच्या सगळ्यालाच अर्थात उशीर झाला. अगम्य उच्चाराच्या पॅरिस विमानतळावर पुढच्या बसची चौकशी केल्यावर आपले उच्चार इथल्या लोकांच्या आणि इथले उच्चार आपल्या पचनी पडणारे नाहीत हे लग्गेच धान्यात आले. गेअर मोन्टपार्नासे असा मराठीच्या ठेक्यात केलेला खणखणीत उच्चार तिथल्या कन्यकेच्या कानाच्या पार वरून गेला. मग जपानमध्ये आल्या आल्या शिकलेली चिन्ह-हातवारे-कागदीघोडे यांची भाषा वापरून बस मध्ये एकदाचे बसलो. तो पर्यंत जायच्या ठिकाणाला गेआ मोन्पानाझ असे काहीसे म्हणतात असे कानांना कळले होते (म्हणजे उच्चारता येत नाही पण ऐकल्यावर कळते असे.) अशा उच्चाराच्या ठिकाणी मोठी ब्याग घेऊन उतरलो. इथून पुढे फक्त ८ मिनिट चालायचे होते पण कुठल्या दिशेला चालायचे हे आमचे दोघांचे नक्की होईना. शेवटी Taxi ला शरण जाऊन दोन चार मिनिटात पोहोचलो. इथे मात्र गुगल म्याप्स च्या कृपेने हॉटेलचा चेहेरा! वगैरे आधीच शोधून ठेवल्याचा फायदा झाला.

हसतमुख चेहऱ्याने इराशशाईमासे वगैरे ऐकण्याची सवय झालेल्या आम्हाला एका निर्विकार चेहऱ्याने रूमची चावी दिली आणि जपानच्या पहाटे झोपेच्या आधीन झालो.
दुसरा दिवस आमच्यासाठी फारच लवकर उजाडला आणि आम्ही अगदी भल्या सकाळी निघालो सुद्धा. दोन मिनिटे चालल्यावर समोरच एक मोठठा बाझार नुकताच चालू होताना दिसला. लोकल बाझार बघणे हे अत्यंत आवडीचे काम असल्याने अर्थातच तिथे वेळ घालवला. आजूबाजूच्या शेतामधली फळफळावळ, भाज्या, ताजे मांसमासे, नवनवीन प्रकारचे ब्रेड, मसाले, स्कार्फ, कपडे काय वाट्टेल त्या वस्तू तिथे होत्या. फ्रेंच माणसे एकमेकांशी गप्पा मारत आपापले दुकान सजावट होती. काहीशी आनंदी , काहीशी आपल्यातच मग्न असलेली. माणसांचे फोटो काढण्यासाठी माझी भीड चेपली नसल्याने अर्थात त्या कुणाचे फोटो नाही काढता आले.




थोडीफार सूर्याची किरणे दिसायला लागल्यावर इथून सरळ आयफेल टॉवर ला निघालो. इथल्या पहिल्याच ट्रेन प्रवासामध्ये कुणीतरी येऊन गाडीत दोन मिनिटांचा एक पपेट शो करून आम्हाला पहिला धक्का देऊन गेले. गाडीत पपेट शो म्हणजे गम्मतच!!   इतके वर्ष ट्रेनने प्रवास करूनही खिडकीतून बाहेर बघण्याची लहान मुलासारखी माझी हौस अजूनही भागलेली नाहीये. इथे तर सोनेरी किरणात आळोखेपिळोखे देत उठणारे एक आख्खे नवीन शहर होते बघायला. त्याच त्या उंच फ्रेंच खिडक्या असणारी घरं, वेगळ्याच प्रकारचे छत आणि बांधकाम असलेल्या बिल्डींग आणि मधेच डोकावणारे आयफेल टॉवरचे डोके! सगळ्याच गोष्टी मोहवून टाकणाऱ्या!

आता जपानमधल्या तोक्यो टॉवरला पाहिल्यावर इथल्या टॉवरमध्ये काय असे वेगळे असणार असे काहीसे मला वाटले होते. पण तो भ्रमाचा भोपळा टॉवरच्या समोर पोचल्याक्षणीच फुटला. या टॉवरची क्लासिक style आणि दुसऱ्याची Modern style म्हणजे ते apples टू oranges सारखं आहे . पण त्याशिवायही आयफेल टॉवरमध्ये जी भव्यता, प्रशस्तपणा आहे तो अक्षरश: गल्लीत असलेल्या तोक्यो टॉवरला नाहीये. सकाळच्या सोनेरी किरणात आणि एकांतात समोर असलेली सेईने (Seine ) नदी , तिच्यावरचे ते कमानीसारखे पूल, काठाकाठानी उभ्या असलेल्या जुन्या पद्धतीच्या बांधकामाच्या इमारती, मधून मधून मान उंच करून बघणारे चर्चचे मनोरे ! एका वेगळ्याच विश्वात , एका वेगळ्याच टाईम झोनमध्ये पोचल्यासारखे वाटले. एका क्षणी प्रेमात वगैरे पडतात तसेच काहीसे मीही या शहराच्या या चेहेर्याच्या प्रेमात पडले. शहराचा खरा चेहेरा काही का असेना, मला हा चेहेरा दिसला आणि भावला.
नदीजवळची सकाळ 


प्रशस्त! 


टॉवरच्या पुढची वर चढायची रांग बघून मात्र आमचे यान पुन्हा याच टाईमझोनात परतले. वर चढायचा प्लान शक्य नव्हताच. इथेच समोर हिरवळीवर निवांत बसलो. पुढचा प्रवास केला तो आर्क दे त्रीओम्फ (Arc-de-Triomphe) ला मात्र हा ट्रेन प्रवास काहीतरी स्पेशल असणार आहे याची आधीच कल्पना असण्याचे काही कारण नव्हते. ट्रेनच्या फलाटावर एक जण अकोर्डिअन घेऊन बसला होता. माझे संगीत ज्ञान नगण्य आहे त्यामुळे असे वाद्य असते हे माहित असूनही त्याचे नाव माहित नव्हते! त्याने जे सूर छेडले ते मात्र पार मनात आत आत घेऊन गेले. मघाशी ज्या वेगळ्या टाईमझोनात पोचले होते त्याच काळात पुन्हा परतले. काही मिनिटे  आणि एक शब्दहीन नुसती सुरावट. पण काय जबरदस्त मोहिनी होती त्या सुरांची. ती त्या कलाकाराची कला, त्या वाद्याचा आवाज, संगीतकाराच्या हाताची जादू कि या शहराचा प्रभाव. कोण जाणे? पण इतके प्रश्न तेव्हा ऐकताना पडले नाहीत. ते पडायला लागले कारण ते सूर मनातून जाईचनात. पुन्हा ऐकायचेय पण सुरावरून काय शोधणार? तेही असे सूर जे मनातच आहेत. गुगलने अजून सुरावरून गाणे शोधायची किमया केली नाहीये. ती खरच असायला हवी. एक कुठलीशी धून मनात अडकली कि फार अस्वस्थ व्हायला होतं ती कळेपर्यंत. इथे तर कळणार नाही याचीच खात्री होती. ते सूर "Sous le ciel de Paris" या गाण्याचे होते हे पार जपानला परत आल्यावर कळले.

आर्क पाहिला. आतमध्ये वर पर्यंत चढलो. तिथल्या कलाकृती पाहिल्या. अप्रतिम! इथून शहराचा एकच भाग वेगळा दिसतो नवीन काचेच्या इमारती असलेला.  हा एवढा भाग सोडला तर अख्खं पॅरिस एकाच साच्यातल्या सुंदर इमारतींनी भरलेले आहे. आणि एखाद्या मध्याकडून त्रिज्या काढाव्यात तसे आखलेले सरळ च्या सरळ रस्ते. त्या कोपर्यावरच्या सगळ्या इमारतींचा एक ठराविक साचा. पॅरिसचे एक चित्र. आणि अजून मनात वाजणारे मघाचे अकोर्डिअन. Under the sky of Paris ची सुरावट हवेत रेंगाळतेय.

आर्क 

आर्क वरुणा दिसणारे दृश्य. जिथून नंतर सूर्यास्त पाहिला ती  एकच उंच इमारत. 

इथून ओपेराला थोडा फेरफटका मारून मात्र सरळ आराम करायला गेलो. कारण मला कितीही उत्साह असला तरी चार वर्षाच्या पिल्लाला इतके फिरणे शक्य नव्हते. संध्याकाळी मी टॉवर मोन्पानाझ च्या छतावर सूर्यास्त बघायला गेले. हि एकच उंचच उंच इमारत इथे आहे. इथूनही मघाशी आर्क वरून पाहिल्यासारखे रस्ते , इमारती दिसतात. टॉवर सगळ्या शहरात दिमाखाने उभा असला तरी इथून मात्र छोटा दिसतो. सूर्यास्ताचे काही मूड असतात. काही दिवशी सूर्य महाराज अगदी रंगाची उधळण करीत परततात तर कधी कधी अगदी पार रंगहीन होऊन. आजचा दिवस असाच रंगहीन सूर्यास्ताचा निघावा हे अति दुर्दैव. पण किमान सूर्यास्त दिसला हे ही नसे थोडके.
३६०डिग्री मोन्पानाझ वरून सूर्यास्त 

शहर 

दुसऱ्या दिवशी पहाटेच रोमला प्रयाण आणि पुढचे काही दिवस तिथले. २२ तारखेला परत एकदा रात्री पूर्वीच्याच हॉटेलात निर्विकार चेहेऱ्याकडून  चावी घेतली.

पुन्हा एकदा त्या लोकल बझारला भेट द्यायची असे आधीच ठरवले होते. आज अजून एकदा आश्चर्याचा धक्का बसला. मागच्या वेळी फळफळावळ, भाज्यांनी भरलेले ते मार्केट यावेळी असंख्य कलाकृतींनी भरले होते. अनेक चित्रकार आपापली चित्रे मांडत होते. वा! असे मार्केट तर कधीच पाहिले नव्हते आम्ही. प्रत्येक चित्रकाराची वेगळी शैली , वेगवेगळे विषय असे सगळे एकत्र बघताना तेही गॅलरी मधली शिस्तबद्ध मांडणी नसताना बघणे म्हणजे एक वेगळीच पर्वणी होती. जलरंग, तेलरंग, पेन्सिल स्केच, क्रेयोन अशी माध्यमांचीही भन्नाट सरमिसळ होती. मस्तच! आजचा दिवस इथेच सत्कारणी लागला असे वाटले.

इथून नोत्रे दामे (Notre Dame Cathedral) ला गेलो. आजही वाटेत मध्ये एक दोन ठिकाणी कुणी गिटार , कुणी ट्रम्पेट असे वाजवून लोकांचे कान सुखावत होते. आम्ही लेकीच्या आग्रहानुसार थांबत, ऐकत पुढे जात होतो.  तोक्योमधेही हे प्रकार असल्याने  त्याबद्दल खूप आश्चर्य वाटत नव्हते.    पण का कोण जाणे ते आधी ऐकलेलं अकोर्डीयन मात्र अजून मनात होतं. आज रविवार असल्याने Notre Dame  मध्ये रविवारची प्रार्थना चालू होती. बाहेरची बेशिस्त स्थानिक आणि परदेशींची गर्दी आणि आत शांत शिस्तबद्ध वातावरणात चाललेली प्रार्थना - एकमेकांच्या अगदी विरोधी वातावरण होतं. इथल्या त्या काचेच्या रंगीत तावदानातून सांडणारा प्रकाश इवल्या इवल्या मेणबत्त्यांच्या प्रकाशात मिसळून प्रचंड उंच कमानीवर पसरलेली गूढता आणि शांत आवाजात चाललेली ती प्रार्थना हे एक अफलातून जादुई मिश्रण होते. पुन्हा एकदा टाईम झोन बदलणे प्रकार ! आता तर ती सुरावटही साथीला होते.
नोत्रे दामे 



आतमध्ये प्रार्थनेच्या वेळी 

प्रवेशद्वार 




आजची संध्याकाळ केवळ लूव्र (Louvre) म्युझियम बाहेरून बघून तिकिटे वगैरे कुठून घ्यायची हे बघायचे होते . धडधडत्या अंतकरणाने म्युझियमच्या मुख्य प्रवेश द्वारातून आत गेलो. हेच ते आपल्याला पहायचे होते ! तोच काचेचा पिरामिड , सुंदर बांधकामाची इमारत. वॉव ! इथे संध्याकाळ भर निवांत बसलो. का कोण जाणे पण तिथल्या कारंजामध्ये आज पाणी नव्हते, पिरामिडाला लाईटिन्ग नव्हते. तरीही ते सगळे सुंदरच भासले.
लूव्र म्युझियम 


उलट पिरामिड 


पुढचा दिवस पूर्ण म्युझियम मध्ये घालवायचा हे ठरले होते. "द विन्ची कोड" या पुस्तकात ज्या कलाकृतींचा उल्लेख झाला त्या बघायच्या असतील तर म्युझियमच्या साईट वर तसा एक प्लान आहे. तो मार्ग बघू असे ठरवले होते. सक्काळी लवकर उठून तिकीट काढणे प्रोग्राम केला आणि एकदाचे आत शिरलो. आमच्या मागे इतकी रांग झाली ते पाहून लवकर आल्याचे सार्थक झाले. आत मुलीसाठी बेबी स्ट्रोलर घेतला हा एक चांगला निर्णय होताच पण वाईटही होता हे आमच्या नंतर लक्षात आले. तो वेबसाईट वर दिलेला मार्ग पायऱ्या वापरून सांगितला आहे. एलेव्हेटर वापरताना दिशांचे पार कडबोळे होते आणि एका मोठ्ठ्या चक्रव्युहात फिरतोय असे काहीसे वाटते. आम्ही तिथे कितीवेळा चुकलो आणि चुकत चुकत नवी नवी दालनं पाहिली ते आम्हालाही आठवत नाही. तो मार्ग गुंडाळून ठेवून आम्ही दोनचार नावाजलेल्या कलाकृती आणि इजिप्त भाग बघू असे ठरवले. त्याप्रमाणे पहिल्यांदा मोनालिसा ला भेट दिली. प्रचंड गर्दीत आणि काचेच्या तावदानापलीकडे असलेले ते छोटेसे चित्र पाहून आमची तरी निराशा झाली. ते चित्र इतके का प्रसिद्ध झाले हे ते चित्र प्रत्यक्ष पाहूनही कळले नाही. व्हॅटीकन मधले सिस्टीन चॅपल पाहून आल्यामुळे हे अजूनच साधे वाटले का ते देव जाणे!  या चित्राच्या बरोबर समोर म्युझियम मधले सर्वात मोठे "वेडिंग ऑफ काना" हे चित्र आहे. हीच दोन चित्रे का इतक्या समोर आणि जवळ ठेवलीत माहित नाही.

स्फिंक्स 

इजिप्शियन ममी

इथे खटकलेल्या गोष्टी म्हणजे चित्रांची माहिती इंग्रजी मध्ये लिहिलेली नाही. आम्ही ऑडियो गाईड घेतले होते पण ती माहिती अगदी काही कलाकृतीन्साठीच उपलब्ध आहे. दुसरे म्हणजे सुचना / मार्गदर्शक फलक नाहीत फारसे. खोल्यांना रंग आहेत पण कलर कोडींग काही नीटसे कळत नाही. इथले रुट्स प्लान करण्यासाठी आणि त्यांचे योग्य फलक दाखवण्यासाठी एखाद्या जपान्याची मदत घेतली तर हे काम अचूक होईल असेही वाटले. म्हणजे वेगवेगळे रुट्स ठरवून त्याप्रमाणे मार्गदर्शक फलक लावले तर नवीन येणारे लोक हवा तो मार्ग निवडून शकतील.   अजून काही चित्रे पाहिली, हरवत हरवत फिरलो . तसेच हरवत इजिप्शियन ममी, पुतळे, मुखवटे अशा अनेक गोष्टी पाहिल्या. इथे सराईत पणे फिरायचे आणि हवे ते पहायचे तर बहुधा चार पाच वेळा सलग यावे लावेल, तेव्हाकुठे कुठे काय आहे याचा मागमूस लागेल.

संध्याकाळी दमून भागून म्युझीयमचा निरोप घेतला आणि चालत टॉवरकडे निघालो. तिथे लाईट्स बघायचे होते. या लाईट शोचा कॉपीराईट  आहे म्हणे. त्यामुळे लाईट्स लावलेला आयफेल टॉवरचा फोटो फ्रांस कडून पूर्वपरवानगी असल्याशिवाय प्रकाशित करता येत नाही. त्यामुळे अर्थातच त्याचे फोटो इथे दिले नाहीत.  म्युझियमपासून टॉवर पर्यंत  हा एक तासाभराचा निवांत वॉक आहे. नदीच्या कडेकडेने जाणारा, जुन्या इमारती, कमानीदार पुल यांच्याशी भेट घडवणारा. खरतर Sam ने बोटप्रवास करा असे सांगितले होते पण गर्दीत रांग लावणे, वाट बघणे या प्रकाराचा कंटाळा असल्याने चालत निघालो. शिवाय वाटेत अजून काही ठिकाणेही दिसतात ती ही बघायची होती. या आमच्या भटकंतीत हे निवांत शहर फारच आवडले. फ्रेंच लोक सगळी कामे निवांत करतात, दुपारी इतका मोठा लंच ब्रेक घेतात वगैरे वगैरे ऐकून होतो. इथे चालताना वाटलं, का आरामात जगू नये इथल्या लोकांनी? इतक्या निवांत फिरण्याच्या जागा आहेत, भर शहरात राहूनही नदीकाठी मोकळ्या जागा आहेत, शांत बसण्यासाठी , गप्पा मारण्यासाठी उद्याने आहेत, झालंच तर रस्त्यांच्या कडेला लाल औनिंग असलेली ती कॉफीगृह, उपहारगृह  आहेत. मस्तपैकी आपल्या नादात चालावं, आवडीचे वाद्य घेऊन हवे तिथे सूर छेडावेत, आवडीच्या माणसाबरोबर तासंतास कॉफी पीत गप्पा माराव्या नाहीतर हातात हात घालून संध्याकाळी नदीच्या काठी बसून राहावं ! काय गरज आहे नसत्या चिंता घेऊन वाघ मागे लागलेले आयुष्य जगण्याची? अर्थात इथल्या लोकांनाही ज्या चिंता असतील , जे प्रश्न असतील ते मला त्या एक तासाच्या भटकंतीमध्ये का आणि कसे जाणवणार म्हणा.
या शहराची एक अनामिक मोहिनी मनात उतरवत  आम्ही पॅरिसच्या निळ्या आकाशाखाली चालत राहिलो. पॅरिसची सुरुवात केली होती आयफेल टॉवर ने आणि शेवटही इथेच केला.



गर्दीने भरलेल्या प्रचंड बोटी


पण इथे आमच्या प्रवासाचा शेवट झाला असे म्हणणे फार चुकीचे ठरावे. दुसऱ्या दिवशी ट्रेनने अगम्य उच्चाराच्या विमानतळावर परत चाललो होतो. कुठल्यातरी एका स्टेशनवर एक माणूस चढला. एक पोर्टेबल
स्पीकर आणि ट्रम्पेट काढली आणि वाजवायला सुरुवात केली. नुसती ट्रम्पेट पहिल्यांदाच ऐकत होते. लेकही खुश झाली. त्या माणसाने दोन कुठली तरी छान गाणी वाजवली आणि तिसरे सुरु केले. वॉव !तीच सुरावट पुन्हा एकदा. हि सुरावट रोमामधेही एकदा थोडीशी कानावर पडली होती. पुढचे काही क्षण आम्ही अगदी मंत्रमुग्ध होऊन ऐकत होतो. बाकीचे असेच भारले होते कि त्यांच्यासाठी हे नेहेमीचेच होते काय माहित.  गाणं संपलं तसा तो नेहेमी प्रमाणे पैसे घ्यायला आला. सहसा असे कुणाला उगाचच पैसे द्यायला होत नाही पण यावेळी मात्र उत्स्फूर्तपणे पैसे दिले गेले. त्याच्या कलाकारीला दाद द्यायला त्यावेळी तितकेच सुचले.

या गाण्याबरोबर सुरु झाला तो एक नवा प्रवास. हे शब्द माहित नसलेलं गाणं शोधायचा. आल्यावर अनेक फ्रेंच इन्स्ट्रुमेंटल्स  युट्युबवर शोधून ऐकली. ती सुरावट मनात होती पण मिळत नव्हती. मग लेकीच्या पियानो सेन्सेईशि बोलले तर तीने काही सुरावटी वाजवून दाखवल्या आणि अगदी युरेका क्षण आला. हीच सुरावट तिने वाजवून दाखवली. अप्रतिम ! आता याची सीडी घरात आहे. मध्ये मध्ये ऐकते. अजूनही तीच मोहिनी आहे. आणि मनात वाटतंय हि सुरावट आणि अकोर्डीयनच्या सुरांत स्वतःला विसरण्यासाठी पुन्हा एकदा फ्रांस मध्ये ट्रीप करावी का?
हि सुरावट इथे ऐकता येईल. सगळ्यांना आवडेल का ते माहिती नाही. पण ऐकून काय वाटले ते नक्की इथे  सांगा.

Posted by Swapnali Mathkar at 9:42 AM 3 comments
Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest
Labels: Paris, पॅरिस

Thursday, October 27, 2011

नभा सावर सावर



मायबोली दिवाळी अंक २०११ मध्ये प्रकाशित झालेला लेख.
------------------------------------------------------------------


अगदी बाळपणी आईच्या कडेवरून जाताना त्या आभाळाकडे पहिल्यांदा लक्ष गेलं असणार माझं. ते ही आमच्याबरोबर उडणाऱ्या चांदोमामाला बघायला. तेव्हा आभाळापेक्षा चांदोबाचेच आकर्षण असावे.  देवबाप्पा कुठे असतो? पाऊस कुठून पडतो? ढग कुठे असतात? वीज कुठून चमकते? चांदण्या कुठे असतात? चंद्र सूर्य कुठे असतात? असल्या असंख्य प्रश्नांची उत्तरे जेव्हा 'आकाशात!' अशा शब्दात मिळायला लागली तेव्हा मात्र आकाशाबद्दलचं कुतूहल वाढत गेलं.

लहानपणी मुंबईजवळच्या एका दूरच्या उपनगरात राहिल्याने पूर्ण मोकळे विस्तीर्ण आकाश मात्र सहज वाट्याला आले नाही. बाल्कनीतून दृष्टीला पडलेला तो छोटासा चौकोनी निळा तुकडा म्हणजे आकाश असेच मानून चालले होते बराच काळ. त्याच निळ्या तुकड्यातले पांढरे शुभ्र ढग हे पुन्हा एकदा आकाशाकडे पहाण्याचे कारण. त्या ढगातले आकार शोधात खेळायचा खेळ कितीतरी वेळा खेळला असेल तेव्हा. पुढे गच्चीवर जाण्याची मिळालेली परवानगी, क्वचित कधीतरी झालेले समुद्रावरचे फिरणे यामुळे माझ्या आकाश या संकल्पनेच्या कक्षा हळूहळू रुंदावत गेल्या. केव्हातरी गोव्याच्या समुद्रकिनारी दिसलेले पावसाने ओथंबलेले आकाश ही विस्तीर्ण आकाशाची पहिली आठवण ठरावी.

शिकण्यासाठी मुंबईपासून दूर आल्यावर मोकळं आभाळ दिसणे ही तितकीशी दुर्मिळ गोष्ट नाही हे जाणवले! आकाशातले पडणारे तारे पहात मैत्रिणींबरोबर जागवलेल्या रात्री, पहाटे पहाटे पायऱ्यावर बसून अभ्यासाच्या नावाखाली पेंगुळताना पाहिलेला निळ्याशार क्षितिजावरचा चांदीसारखा चमकणारा नुकताच उगवलेला चंद्र, वळवाच्या पावसानंतर रुपेरी कडांचे ढग असलेले आकाश, गुलमोहोराच्या लालबुंद फुलांच्या मधूनच डोकावणारे आकाशाचे कवडसे अशा अनेक आठवणी आकाशाला आणि त्या फुलपाखरी जीवनाला एकत्र बांधतात.

नंतर असंख्य घरे बदलली पण आकाश मात्र सदोदित  साथीला होतं. घराच्या कुठल्यातरी एका खिडकी, बाल्कनी मधून तरी ते दिसत राहिलं, खुणावत राहिलं. जपानमध्ये आल्यावर मात्र मी नशीबवान ठरले. इतक्या दाटीवाटीने वसलेल्या या शहरातही मला मोकळं विस्तीर्ण आकाश दिसणारी घरं मिळाली. त्यापैकी एक घर तर कायम लक्षात राहिल असे. पश्चिमेला काचेची मोठी मोठी तावदाने. त्यातही एक त्रिकोणी कोपरा घरापासून पुढे आलेला त्याला दोन्ही बाजूंनी काचा. आणि महत्वाचं म्हणजे समोर अथांग पसरलेले आकाश. पार दूरच्या क्षितिजापर्यंत आणि फुजी पर्वतापर्यंत मध्ये एकही उंच इमारत नाही. अहाहा! त्या त्रिकोणी कोपऱ्यात उभे राहिले कि आजूबाजूला फक्त अथांग आकाशच दिसे.

या घरातून आकाशाची इतकी विलोभनीय रूपे दिसली कि आकाशाने अगदी वेडच लावलं. कधी पहाटे पहाटे निळे गुलाबी आकाश आणि उडणारे पाखरांचे थवे दिसत. कधी फुजीपर्वताच्या माथ्यावर पडणारी केशराची किरणे दिसत . कधी ढगांशी लपाछपी करणारा मिश्कील निळा कृष्ण दिसे. कधी निळाशार अथांग पसरलेला सागर भासे, तर कधी सोनकेशराने न्हाऊन गेलेली सांज दिसे. कधी कधी मात्र दिवस दिवस वाट पाहून सुद्धा एखादा निळा कवडसाही दिसणे दुरापास्त होई. येणारा प्रत्येक दिवस एक नवीन रूप, नवीन छटा घेऊन येई. सकाळी उठल्यावर पहिल्यांदा खिडकी उघडून त्या निळाईचे आणि फुजीचे दर्शन घेत एक मोकळा श्वास घेऊन दिवसाची सुरुवात करण्यासारखे सुख नाही.

शक्य असतं तर हे घर कधी सोडलंच नसतं. पण सगळ्याच गोष्टी थोडीच आपल्या हातात असतात. त्यानंतरही दोनदा घरं बदलून झाली. या दोन्ही वेळा उगवतीला असेच मोकळे विस्तीर्ण आकाश. यावेळी पार अगदी समुद्रापर्यंत! पहाटे उठल्यावर उगवत्या सूर्यनारायणाचे दर्शन घेत दिवस चालू करायचा. आकाशाचा उगवतीचा रंगही दररोज नवा! कुठून इतके रंग आणतो तो एक देवच जाणे.

इथे डोंगरादऱ्यात फिरायला गेले कि या आकाशाचे नखरे विचारूच नका. गुलाबी साकुराच्या फुलांआडून दिसणारे निळेभोर आकाश, पोपटी पालवी कडे कौतुकाने पहाणारे ढगाळलेले आकाश, आणि रक्तवर्णी मोमिजीच्या पानातून दिसणारे निळेशार आकाश एकच असले तरी त्याची एक वेगळी कहाणी असते. तुम्ही लक्ष देऊन पाहाल, ऐकाल तर ते सांगेलही तुमच्या कानात. उंच उंच कड्यांच्याही वर असलेले आकाश या पर्वतांशी कोणते हितगुज करत असते तेच जाणे.
स्वतःचे रूप पाण्यात निरखायची भारी हौस आहे या आभाळाला. जरा कुठे पाणी दिसलं कि गेलंच हे डोकावायला.  मात्र  क्षितिजापर्यंत पसरलेल्या सरोवरात डोकावून पहाताना ते पाणीच केव्हा आकाशरूप होते हे त्या पाण्यालाही कळत नसावे.  झुंजुमुंजू व्हायच्या आधीच एकट्याने अशा, शांत निश्चल तळ्याच्या काठी बसावे. मग ते आकाश तळ्यात उतरून तुमच्याशी गुजगोष्टी करते. मात्र पहाटेचा थंड वारा सुटला, पाखरांची किलबिल वाढायला लागली  कि भानावर येऊन तळ्यातून चटदिशी निघून जाते. अशा कितीतरी पहाट मी त्या आभाळाशी गप्पा मारण्यात घालवल्या आहेत.  कधी पांढऱ्याशुभ्र बर्फाचे अप्रूप वाटून त्या मऊ बर्फाला स्पर्श करायला आभाळ डोंगरमाथ्यावर उतरते. मी जाऊन कधी पाहिले नाही पण तिथे आभाळाच्या पाऊलखुणा नक्की असणार अशी मला खात्री आहे. कधी त्या बर्फाचा हेवा वाटून तसलेच पांढरेशुभ्र ढग आणते निळ्या अंगणात खेळायला.   कधी सांजेची सोनेरी किरणं घेऊन तरूशिखरांवर  उतरते आणि तिथल्या पक्षांना आमंत्रण देऊन जाते. 

ट्रेनने दूरवरचे परतीचे प्रवास करताना संध्याकाळच्या, गर्द निळ्या, पावसाने ओथंबलेल्या आकाशाने गावातल्या घरा, शेतांवर निळी पाखर घातलेली पाहाणे म्हणजे एक दुर्मिळ योग. त्या तशा संध्याकाळ पहाण्यासाठी मी कितीही वेळ प्रवास करायला तयार होईन. अशा प्रवासात सगळे प्रवासी दमून भागून झोपलेले असतात. ही संधी साधून ते आकाश गुपचूप खाली उतरते. तुम्ही जागे राहिलात, त्याची वाट पहात राहिलात कि ते तुमचीही विचारपूस केल्यावाचून राहात नाही.

एकदा नभाशी नाते जडले कि ते सगळीच गुपितं तुम्हाला सांगायला लागते, तुमची सुख दुःख वाटून घेते!  आयुष्याच्या प्रवासभर तुमच्या साथीला थांबते. लहानपणी चांदोबा, चांदण्या दाखवते. कापसाच्या ढगांचे आकार दाखवून हसवते. कधी मिश्कीलपणा करायला दिवसभर काळ्या मेघांच्या आड लपून राहते. तुम्ही खट्टू होऊन परतायला लागलात कि हळूच एक निळा तुकडा दाखवून तुम्हाला खुणावते, चिडवते आणि पुन्हा सुख दुःखाची लपाछपी खेळायला लागते. कधी शांततेचा निळा डोह दाखवते  तर कधी संकटांच्या बिजलीचे रौद्ररूप दाखवते. कधी धुरकटलेले, राखाडी, निस्तेज, दुःखी दिसते तर कधी आनंदाचे इंद्रधनु घेऊन येते. कधी तेजोनिधीची सुवर्णझळाळी लेऊन उत्कर्षाची स्वप्न दाखवते तर कधी  गूढ गंभीर सांजेचे रूप लेऊन  शेवटाचा प्रवास दाखवते.
इतके सगळे साज लेऊनही त्या निळाईत न्हालेले आकाश! निळा रंग परमात्म्याचा. निळा रंग कृष्णाचा. निळा रंग नभाचा !
मनही ही असेच आकाशासारखे. अथांग! गूढ! गहन! शेवटच्या श्वासानंतर त्या निळ्या कृष्णात विलीन होणारे!



नीलवर्णी आभाळाचे, जडे नाते केशराशी 
मोहरल्या दिशा दाही, धरणी सुवर्णाच्या राशी.



पंच पंच उषःकाली, घेती पाखरे भरारी 
प्रकाशाचं लेणं तुला ,नभ केशरी केशरी.




पाण्यातले रूप तुझे, पाण्यालाही निळी काया.
बिंब कोण? रूप कोण? अवघीची तुझी माया.



मेघ खेळती अंगणी, किरणांचा लपंडाव 
हळदुले पडे ऊन, कुठे सावलीचा ठाव.



दाट मेघांच्या आडून, नभं बघते लाजून  
रंग तुझा मन निळा, कसा र्‍हायचा  लपून?


शुभ्र कापसाचे थवे, धरी फेर अंतराळी.
निळ्या आकाशाचे गाणे, वारा नेई रानोमाळी.   


नभा सावर सावर, रंग तुझा सांडला रे
तुझे निळाईचे देणे,कान्हा झाली धरणी रे!


मज लाविलेसी वेडू, नभा तुझ्या किती छटा?
तुझ्याप्रती पोहोचती, साऱ्या मोक्षरूपी वाटा.






Posted by Swapnali Mathkar at 7:04 AM 3 comments
Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest
Labels: Diwali Ank 2011, नभा सावर सावर

Wednesday, October 12, 2011

आयएसओ आणि मेगापिक्सेल वॉर



काही वर्षापूर्वीच म्हणजे जेव्हा डिजीटल कॅमेर्‍याचे युग चालू झाले नव्हते तेव्हा नेहेमीच्या फोटो प्रिंटिंग दुकानातले बरेचजण सहज फुकटात सल्ला द्यायचे. ४०० आयएसओ वाली फिल्म घ्या छान फोटो येतात. मग काहीच माहीत नसलेले काहीजण ती फिल्म घ्यायचेच. आता दुकानदारानेच सांगितली म्हणजे चांगली असणारच हो! कधी त्याने काढलेले फोटो छानच यायचे आणि कधी कधी मात्र पांढरे पडायचे. असं का व्हायचं बरं ?

त्यासाठी फिल्मस्पीड म्हणजे नेमकं काय ते बघावं लागेल.

फिल्मस्पीड म्हणजे फोटोफिल्म प्रकाशाला किती सेन्सिटीव्ह आहे याचे मोजमाप आहे. ज्या फिल्मची प्रकाश सेन्सिटिव्हिटी कमी असते ती स्लो फिल्म तर ज्या फिल्मची प्रकाश सेन्सिटिव्हिटी जास्त असते ती फास्ट फिल्म.  ५०, १०० या स्लो फिल्म तर २००, ४००, १६०० या फास्ट फिल्म. हो, हो. आता तुम्ही नक्कीच म्हणाल कि स्लो फास्ट अशी नावं सांगून काय होतं?  तर फास्ट फिल्म म्हणजे या फिल्मवर अगदी बारीकसा प्रकाशही लगेच नोंद केला जातो. त्या उलट स्लो फिल्मवर प्रकाशाची नोंद व्हायला प्रकाश जास्त असावा लागतो. किंवा बारीकसा प्रकाश नोंद करण्यासाठी जास्त वेळ शटर उघडे ठेवावे लागते.

मग समजा, एखादा घरातला समारंभ आहे. तर प्रकाश अर्थातच कमी असणार. मग शटर स्पीड कमी होणार आणि कमी प्रकाशातले फोटो हललेले किंवा काळपट येणार. तुम्ही जास्त आयएसओ असलेली जसे २०० किंवा ४०० वाली फिल्म घेतली तर फास्ट शटर स्पीड मुळे हललेले(ब्लर) फोटो यायचे प्रमाण कमी होऊन कमी प्रकाशातही चांगले फोटो येतील. पण समजा हीच फिल्म घेऊन तुम्ही दुपारच्या रणरणत्या उन्हात फोटो काढायला गेलात कि काय होईल? खूप प्रकाश असल्याने कॅमेर्‍याला शटर स्पीड खूप वाढवावा लागेल. पॉईंट आणि शूट कॅमेर्‍यात इतका जास्त शटर स्पीड जात नसेल तेव्हा फोटो ओव्हर एक्सपोज होऊन पांढरट येतील.  म्हणूनच त्या वरच्या उदाहरणात काही जणांचे फोटो छान आणि काहींचे बिघडलेले का आले ते आता तुमच्या लक्षात आलेच असेल.

त्यामुळे फोटो काढायचे म्हणून फिल्म विकत घेताना या फिल्मने नक्की कुठले फोटो काढणार ते आधीच विचार करून ठेवावे लागायचे. आणि त्यानुसार फिल्म स्पीड घ्यायला लागायचा. एखाद वेळी फास्ट फिल्म कॅमेर्‍यात भरलेली असायची तेव्हा नेमका आकाशाचा फोटो काढायचा चान्स येणे असे प्रकारही व्हायचे माझ्याबाबतीत. पण आता डिजीटल युगाने या प्रश्नाची वासलात लावलेली आहे.

बऱ्याच डिजीटल कॅमेर्‍यात आणि डीएसएलआर मधे हवे तेव्हा आयएसओ बदलण्याची सोय दिलेली असते. ओह, पण डिजीटल कॅमेर्‍यात तर फिल्मच नाही मग फिल्मस्पीड कुठून आला? डिजीटल कॅमेर्‍यात सेन्सर किती सेन्सिटिव्ह आहे याचे मोजमाप म्हणजे हा स्पीड. म्हणजे जर आयएसओ ४००, ६४० असा ठेवला तर फास्ट शटर स्पीड मधे फोटो घेणे शक्य होते. आणि कमी स्पीड केलात कि तुलनेने जास्त शटर स्पीड ठेवता येतो / ठेवावा लागतो. मग नेहेमीच जास्त आयएसओ का बरं नाही ठेवायचा? मग नेहेमी फास्ट शटरस्पीड मिळेल कि नाही? तर त्यालाही कारणं आहेत.

जास्त आयएसओ म्हणजे सेन्सर जास्त सेन्सिटिव्ह. मग तो हवा असलेला प्रकाश पकडताना नको असलेला प्रकाशही पकडतो आणि फोटोमध्ये नॉइज दिसतो. नॉइज म्हणजे फोटोत अतिशय बारीक रंगीत किंवा साधेच अनेक ठिपके दिसतात. यामुळे फोटोची क्लॅरिटी, शार्पनेस कमी होतो. फिल्ममधेही जास्त आयएसओ मुळे ग्रेनी फोटो मिळतात. फिल्ममधला हा ग्रेनीनेस काही वेळा फोटोच्या विषयाची गरज म्हणुनही मुद्दाम मिळवला जातो.

काही डिजीटल कॅमेर्‍यात आणि डीएसएलआरमध्ये ऑटो आयएसओ असा ऑप्शन असतो. त्यात कॅमेरा हवे ते शटर स्पीड मिळवण्यासाठी आपोआप आयएसओ बदलतो. अगदी अंधाऱ्या जागी, म्युझियम मध्ये वगैरे फोटो काढताना हे चांगले आहे पण खूप जास्त आयएसओ असला तर मात्र फोटो फारसे बघण्या- दाखवण्यासारखे रहात नाहीत. फार फार तर फोटो हुकला नाही याचे समाधान मिळते.

प्रयोग-

तुम्ही यावेळी प्रयोग करताना अ‍ॅपर्चर कायम ठेवा. आयएसओ बदलून वेगवेगळ्या आयएसओला शटर स्पीड कसा बदलतो ते स्वतः प्रयोग करून पहा. जसजसा आयएसओ वाढवू तसा शटर स्पीडही वाढत जातो.


मेगापिक्सेल वॉर -

डिजीटल कॅमेर्‍यात वर सांगितल्याप्रमाणे नको असलेल्या प्रकाशाने नॉइज येतोच. शिवाय अजून काही कारणांनी तो वाढू शकतो.  कॅमेर्‍याच्या सेन्सर मध्ये पिक्सेल्स (म्हणजे प्रकाशबिंदु म्हणू हवं तर)असतात. एक एक पिक्सेलचा (प्रकाशबिंदुचा) प्रकाश जोडून पूर्ण डिजीटल इमेज बनवली जाते. पण हे पिक्सेल्स एकमेकांच्या इतके जवळ असतात कि त्याचाही एकमेकांना इंटरफिअरन्स होतो.

आता साध्या डिजीटल कॅमेर्‍याच्या किंमती कमी ठेवायच्या असतात आणि सेन्सर फार महाग असतो. हे गणित सोडवायला साध्या डिजीटल कॅमेर्‍याचे सेन्सर खुपच लहान केलेले असतात. त्यामुळे त्यांचे पिक्सेल्सही अगदी सूक्ष्म असतात. अशा सूक्ष्म आणि एकमेकांना चिकटून असलेल्या पिक्सेल मुळे नॉइज वाढतो.

कॅमेर्‍याचा सिग्नल(चांगला प्रकाश) टू नॉइज रेशो काढून तो कॅमेरा जास्तीत जास्त किती आयएसओ पर्यंत फोटो काढू शकतो हे ठरवलं जातं. म्हणून काही कॅमेर्‍यात आयएसओ ८०० पर्यंतच वाढवता येतं तर काही कॅमेर्‍यात २५६०० इतके जास्त सुद्धा असू शकते.

आता समजा एक कॅमेरा ६ मेगापिक्सेल आहे. तोच कॅमेरा ८ मेगापिक्सेल करायला काय करावे लागेल? एकतर ८ मेगा पिक्सेल्स मावणारा मोठा सेन्सर घ्यावा लागेल. पण त्यामुळे किंमत वाढणार. शिवाय मोठा सेन्सर म्हणजे मोठी जागा आणि तुलनेने कॅमेरा मोठा होणार. मग काय केले जाते? तर आहे त्याच ६ मेगापिक्सेलवाल्या सेन्सरच्याच मापाच्या सेन्सरमध्ये ८ मेगा पिक्सेल घुसवले जातात. तेवढ्या जागेत घुसवण्यासाठी पिक्सेल आणखी बारीक केले जातात. पण बारीक पिक्सेल म्हणजे परफॉर्मन्स कमी, नॉइजही तुलनेने जास्त.

म्हणजे तुम्ही भले १२ मेगा पिक्सेलचा कॅमेरा जास्त पैसे देऊन विकत घ्याल पण त्याने काढलेल्या फोटोची क्वालिटी ८ मेगापिक्सेलवाल्या कॅमेर्‍यापेक्षा चांगली असण्याची शक्यता फारच कमी. म्हणुन जास्त मेगा पिक्सेलच्या मागे जाण्यात फारसा अर्थ नाही. नेहेमीच्या घरातल्या फोटो करता खरेतर ५ मेगापिक्सेलही पुरेसे आहे. फार फार तर आठ मेगा पिक्सेल! त्यावर असलेल्याचा काही फायदा नाही. ८ मेगापिक्सेलने काढलेले फोटो तुम्ही सहज ए४ साईज मध्ये किंवा मोठेही प्रिंट करू शकता. आपण नेहेमीसाठी कितीवेळा अशा मोठ्या आकाराचे प्रिंट वापरतो त्याचा विचार तुम्हीच करा.

हम्म, तुम्ही विचारालच आता डीएसएलआर बद्दल. कंझ्युमर डीएसएलआर क्रॉप सेन्सरचे असतात. म्हणजे सेन्सरचा आकार साध्या डिजीटल कॅमेर्‍यापेक्षा मोठा पण ३५ मिमी वाल्या फिल्मपेक्षा छोटा असतो. क्रॉप सेन्सरमुळे कॅमेर्‍याचा आकार छोटा व्हायला मदत होते. शिवाय किंमत आटोक्यात रहाते. क्रॉप सेन्सरमुळे जितकी इमेज ३५ मिमीवाल्या फिल्मवर आली असती, त्यापेक्षा छोटी इमेज नोंदवली जाते. अर्थात प्रो कॅमेर्‍यापेक्षा फोटो क्वालिटी थोडी कमी होते पण साध्या डिजीटल कॅमेर्‍यापेक्षा बरीच चांगली असते. प्रोझ्युमर कॅमेर्‍यामध्ये बऱ्याचवेळा प्रो कॅमेर्‍याच्या क्वालिटीचा पण क्रॉप सेन्सर वापरला जातो आणि प्रो कॅमेर्‍यामध्ये ३५मिमि फिल्मच्या आकाराचा सेन्सर वापरला जातो. त्याला फुलफ्रेम कॅमेरा असेही म्हटले जाते. प्रो कॅमेर्‍याच्या मोठा सेन्सर, मॅग्नेशियम अलॉय बॉडी, डिझाईन, वेदर सिलिंग इत्यादी फिचरमुळे त्याची किमत वाढते.  मोठ्या आकाराच्या सेन्सरमुळे बहुतेक डीएसएलआर मध्ये जास्त मेगा पिक्सेल असले तरी नॉइज तुलनेने कमी दिसतो. मात्र प्रो कॅमेरे बऱ्याच जास्त मेगा पिक्सेलचे असले तरी क्वालिटी उत्तम असते. हे कॅमेरे खूप जास्त आयएसओलासुद्धा वापरण्यायोग्य चांगल्या इमेजेस देऊ शकतात.

तुम्ही तुमच्या कॅमेर्‍यामध्ये आयएसओ रेंज किती आहे हे आता वाचून बघा. नंतर वेगवेगळ्या आयएसओला कसे फोटो येतात, शटरस्पीड कसा बदलतो तेही प्रयोग करून करायला हरकत नाही.

अधिक -
गेले अनेक दिवस हा लेख लिहून तयार होता. पण मला फोटो टाकायला वेळ नव्हता. आता अजूनही पुढचे एखाद दोन महिने वेळ मिळण्याची शक्यता कमीच आहे. म्हणून तसाच लेख इथे देत आहे. हा लेख फोटो नसले तरी चालण्यासारखा आहे असे वाटतेय.


----------

*** सर्व फोटोग्राफ आणि लेखन कॉपीराईट प्रोटेक्टेड आहे. लेखिकेकडुन लिखित पूर्व परवानगीशिवाय हा लेख पूर्णत: किंवा अंशत: इतर कुठेही वापरता किंवा प्रकाशित करता येणार नाही.      ****
      
शुद्धलेखन सहाय्यासाठी मेघनाचे मनापासून आभार.
Posted by Swapnali Mathkar at 5:08 PM 1 comments
Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest
Labels: ISO, megapixel war, आयएसओ, मेगापिक्सेल वॉर

Thursday, October 6, 2011

आय फॉर आयफोन...

स्टीव्हन पॉल जॉब्स, एक कॉलेज शिक्षण अर्धवट सोडलेला हिप्पी आयुष्य जगणारा मुलगा तंत्रज्ञानाच्या विश्वात इतकी उलथापालथ घडवेल असा कुणी त्यावेळी विचारही केला नसावा. वयाच्या १९व्या वर्षी स्वतःच्या शोधात भारतात आलेल्या आणि 'निम करोली' बाबाच्या आश्रमात राहिलेल्या स्टीव्हने इथून काय नेलं ते त्याचं त्याला माहित! पण त्याची ही वाक्यं मात्र खूप काही सांगून जातात.

"Your time is limited, so don’t waste it living someone else’s life. Don’t be trapped by dogma – which is living with the results of other people’s thinking. Don’t let the noise of other’s opinions drown out your own inner voice. And most important, have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become. Everything else is secondary" - Steve Jobs’ Stanford Commencement Address


“Almost everything–all external expectations, all pride, all fear of embarrassment or failure–these things just fall away in the face of death, leaving only what is truly important. Remembering that you are going to die is the best way I know to avoid the trap of thinking you have something to lose. You are already naked. There is no reason not to follow your heart.” – Steve Jobs’ Stanford Commencement Address

त्याचं पुढचं आयुष्य प्रचंड चढउतार आणि उलथापालथीने भरलेले होते. पण तो नेहेमीच स्वतःच्या मर्जीनुसार जगला. त्याचे सुरुवातीचे आयुष्य पर्सनल कॉम्प्युटर बनवण्याच्या आणि ते लोकांना विकण्याच्या ध्यासाने भारलेले होते. त्यातून Apple कंपनीचा जन्म झाला. सुरुवातीचे Apple कॉम्प्युटर खूप नावाजले गेले ते त्यातल्या पहिल्या स्प्रेडशीट प्रोग्राम VisiCalc मुळे. त्यानंतरचा Apple चा महत्वाचा प्रोजेक्ट होता लिसा कॉम्प्युटर. हा सर्वात पहिला ग्राफिक इंटरफेस असणारा कॉम्प्युटर!

बर्‍याच कारणामुळे स्टीव्ह लिसा प्रोजेक्ट मधून बाहेर फेकला गेला. तेव्हा जिद्दीने त्याने Macintosh प्रोजेक्ट वर काम करायला सुरुवात केली. खरंतर हेही कंपनी साठी खूप महत्वाचे प्रोजेक्ट बनले पण पुन्हा एकदा स्वभावाच्या कारणांमुळे स्टीव्ह चक्क Apple च्या बाहेर काढला गेला. याचवेळी त्याचे लक्षं अ‍ॅनिमेशन चित्रपट बनवणाऱ्या George Lucas आणि त्याच्या टीम कडे केले. ही कल्पना स्टीव्हला आवडल्याने त्याने ती कंपनीच विकत घेऊन Pixar ची सुरुवात केली.

शिवाय स्वतःच तयार केलेल्या कंपनीतून बाहेर काढले जाण्याच्या प्रकाराने हताश न होता त्याने नवी सुरुवात केली. NeXT ही कंपनी स्थापून पुन्हा एकदा नवीन कॉम्प्युटर आणि ऑपरेटिंग सिस्टीम बनवण्याच्या मागे लागला. युनिक्स सारखी मजबूत आणि Apple सारखा ग्राफिक इंटरफेस असणारी सिस्टीम बनवणे हे त्याचे ध्येय होते.

त्याच सुमारास १९९५ मध्ये 'पिक्सार'ने 'डीस्ने'चा 'टॉय स्टोरी' हा पहिला कॉम्प्युटर वापरून बनवलेला अ‍ॅनिमेशन चित्रपट बनवून प्रदर्शित केला आणि याच्या नावावर पिक्सारने प्रचंड पैसाही कमावला. Apple ला मात्र पुन्हा एकदा स्टीव्हची गरज भासली आणि स्टीव्ह Apple मध्ये परत आला. सुरुवातीला फक्त सल्लागार म्हणून आणि नंतर सीईओ म्हणून! सीईओ झाल्याच्या सहा महिन्यात Apple पुन्हा एकदा फायद्यात चालायला लागली.

स्टीव्ह मात्र एवढ्यावर समाधान मानणारा नव्हताच! iMac च्या सुंदर रूपाने पुन्हा एकदा कॉम्प्युटरच्या दुनियेत क्रांती आणली.

“In most people’s vocabularies, design means veneer. It’s interior decorating. It’s the fabric of the curtains of the sofa. But to me, nothing could be further from the meaning of design. Design is the fundamental soul of a human-made creation that ends up expressing itself in successive outer layers of the product or service.” – Fortune

इथून पुढे Apple ची घोडदौड Mac OS X कडे झाली जी मुळची NeXTSTEP होती. डिजीटल हब बनवण्यासाठी iMovie (1999), iTunes (2001), iDVD (2001), iPhoto (2002), iCal, iSync (2002), GarageBand (2004), iWeb (2006) यांची निर्मिती झाली.

पुन्हा एकदा iPod च्या निर्मितीने संगीत क्षेत्रात महत्वपूर्ण बदल झाले. सोनीने walkman बनवून जे बदल संगीत जगात आणले त्याच प्रकारचे किंवा जास्तच महत्वाचे बदल आयपॉड आणि आयट्यून मुळे झाले. संगीत विकत घेऊन ऐकणे अतिशय सोपे झाले.

२००७ मध्ये आलेल्या आयफोनने फोनच्या जगात आणि एकूणच माहिती आणि संपर्काच्या दुनियेत पार उलथापालथ केली. फोन हा केवळ संपर्काचे साधन राहिला नाही तर त्याहून अधिक काही बनला. आयफोनमुळे "दुनिया मुठ्ठीमे" हे शब्दशः खरं झालं. जगाला धक्का देण्याचे स्टीव्हचे काम अजून संपले नव्हतेच. २०१० मध्ये आयपॅड आला तो पुन्हा एकदा कॉम्प्युटर विश्वात क्रांती घेऊन!

या सगळ्या आय क्रांतीच्या दरम्यान २००३ पासून स्टीव कॅन्सरने ग्रस्त होता. अलीकडेच बरा झाला आणि पुन्हा आला. यावेळी ऑगस्ट मध्ये Apple मधून विश्रांती घेतो म्हणाला तेव्हा खरंच मला वाटलं होतं कि हा पुन्हा येणार नवीन काहीतरी घेऊन. पुन्हा एकदा या विश्वात बदल घडवायचे याचे प्लॅन असणार पण बहुधा नियतीला ते मंजूर नव्हतं. iPhone 4S च्या रिलीजच्या बातमी बरोबर स्टीव्हच्या जाण्याची बातमीही आली. मात्र नियती स्टीव्हला घेऊन गेली तरी तो विज्ञान तंत्रज्ञान विश्वातच नाही तर सामान्य माणसाच्या मनातही घर करून रहाणार. स्टीव्ह जॉब्सने आपला कॉम्प्युटर्स, संगीत क्षेत्र, अ‍ॅनिमेशन चित्रपट, फोन या विश्वांवर उमटवलेला ठसा कालातीत आहे.

आज माझी मुलगी आय फॉर आयफोन म्हणते, सफरचंदाला इंग्रजी मध्ये Mac म्हणते. टॉय स्टोरी मधल्या अ‍ॅन्डी च्या खेळण्यांबरोबर समरस होते, निमो हरवल्याने कावरीबावरी होते, हवं ते गाणं आयपॅड वर शोधून दे म्हणते तेव्हा आजच्या पिढीचे आयुष्य स्टीव्ह ने किती आमुलाग्र बदलले आहे याची जाणीव होते.

“Being the richest man in the cemetery doesn’t matter to me … Going to bed at night saying we’ve done something wonderful… that’s what matters to me.” - as quoted in The Wall Street Journal (Summer 1993).


Thanks a lot Steve. You have really changed our world.
You will be always remembered.


--------------------------------------------------




- सर्व माहिती इंटरनेट वरुन साभार
http://allaboutstevejobs.com/bio/short/short.html
http://www.macstories.net/roundups/inspirational-steve-jobs-quotes/

अत्यंद जलद मु.शो. साठी मेघनाचे मनापासुन आभार.



Posted by Swapnali Mathkar at 10:11 PM 0 comments
Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest
Labels: Apple, Steve Jobs, स्टीव्ह जॉब्स
Newer Posts Older Posts Home
Subscribe to: Posts (Atom)

Total Pageviews

Copyright Protected

All content is copyright protected. You are not authorized to use, copy any content in any way without written permission from the Auther, Swapnali Mathkar. ब्लॉग कॉपीराईट अधिकार सुरक्षित
कॉपीराईट: स्वप्नाली मठकर
Copyright: Swapnali Mathkar
MyFreeCopyright.com Registered & Protected

About Me

Swapnali Mathkar
View my complete profile

Followers

Archives

  • ▼  2025 (3)
    • ▼  March (3)
      • Tadoba Pench Safari - 10-March
      • Tadoba Pench Safari - 9th March
      • Tadoba Pench Safari Photos - 8th March
  • ►  2015 (8)
    • ►  October (1)
    • ►  September (1)
    • ►  March (1)
    • ►  January (5)
  • ►  2014 (11)
    • ►  December (1)
    • ►  November (1)
    • ►  July (1)
    • ►  March (3)
    • ►  January (5)
  • ►  2013 (6)
    • ►  December (1)
    • ►  November (4)
    • ►  August (1)
  • ►  2012 (5)
    • ►  December (1)
    • ►  November (2)
    • ►  June (1)
    • ►  May (1)
  • ►  2011 (11)
    • ►  December (1)
    • ►  October (3)
    • ►  August (1)
    • ►  June (3)
    • ►  May (2)
    • ►  January (1)
  • ►  2010 (11)
    • ►  December (1)
    • ►  November (1)
    • ►  October (1)
    • ►  September (1)
    • ►  August (1)
    • ►  July (2)
    • ►  June (4)

Categories

'फ' फोटोचा (2) ११-मार्च-२०११ (1) २०१० दिवाळी अंक (1) 2011 (1) 2014 (1) A Bomb Dome (1) Ameka Creations (1) Apple (1) Atomic Bomb (1) baby blue-eyes (1) Binny Yanga (1) bokeh (1) camera (1) collarwali (1) depth of field (1) Diwali Ank (2) Diwali Ank 2011 (1) Diwali Ank 2012 (1) Diwali Ank 2014 (1) dustproof (1) europe (1) fa fotocha (2) Four Elements (1) freezproof (1) hiroshima (2) hitachinaka koen (2) ikebaana (1) ISO (1) itsukushima (1) Little Boy (1) megapixel war (1) miyajima (1) Motherhood redefined (1) Nemophila (1) Paris (1) Pench (1) Photography workshop (1) rome (1) Safari (1) Second world war (1) Selection for photography exhibition in UK (1) shockproof (1) Steve Jobs (1) Tadoba (3) The Photo Saga (1) Tigress (1) Tulip (1) waterproof (1) XUV500 (1) अणुउर्जा (1) अणुबॉम्ब (1) असम (5) अ‍ॅपर्चर (1) आटोमीक बॉम्ब डोम (1) आयएसओ (1) इकेबाना (1) इतिहास (1) इत्सुकुशिमा (1) उपग्रह (1) उपग्रह प्रक्षेपण यान (1) एस एल आर (2) कापसाची म्हातारी (1) कास पुष्प पठार (1) कुनीदेशातल्या कथा (1) कॅमेरा (9) कॅमेर्‍याच कार्य (1) कॅमेर्‍याची काळजी (2) खरेदी (1) जपान (1) जपानी कला (1) जागतिक महिला दिन (6) ट्युलिप (1) ठाणे महापौर पुरस्कार (1) ठाणे महापौर पुरस्कार २०१० (1) डस्टप्रुफ (1) डेफ्थ ऑफ फिल्ड (1) डॉ. अब्दुल कलाम (1) ड्रोसेरा इंडीका (1) तंत्रज्ञान (1) तमसो मा ज्योतिर्गमय (1) तोरी (1) त्सुनामी (1) द फोटो सागा २०१४ (1) दवबिंदू (1) दिवाळी अंक २०१३ (1) दिवाळीअंक (1) दिवाळीअंक 2012 (1) नभा सावर सावर (1) नविन वर्ष (1) नेताजी सुभाषचंद्र बोस (1) नेमोफिला (1) पश्चिमेकडुन पूर्वेकडे (1) पारितोषिक (1) पूर्वांचल (6) पॅरिस (1) प्रकाशचित्रे प्रदर्शन (1) प्रजासत्ताक दिन परेड (1) प्रदर्शन (1) प्रवास (1) फिल्टर (1) फुलांची रचना (1) फोटोग्राफी (9) फोटोग्राफी कार्यशाळा (1) फ्रिजप्रुफ (1) बालकथा (1) बोके (1) भटकंती (1) भुकंप (1) भुवनेश्वर (1) मदर्स ऑफ नॉर्थ ईस्ट (1) मरीन ड्राईव्ह (1) महायुद्ध (1) मियाजीमा (1) मॅग्निट्युड ९.० (1) मेगापिक्सेल वॉर (1) मेघालय (5) मोईराङ (1) रोम (1) लेखन (1) विद्युल्लता (1) विद्युल्लता प्रदर्शन (1) विद्युल्लता प्रदर्शन 2014 (4) विमर्श (1) वॉटरप्रुफ (1) शटरस्पीड (1) शिंगवाला उंदीर (1) शॉकप्रुफ (1) समाज (1) सॅटेलाईट (1) स्टीव्ह जॉब्स (1) स्लाईडशो (1) हिरोशिमा (2)
©प्रकाशरानातून चालताना... ©Swapnali Mathkar
© Template Design by Template Lite
Thanks to Blogger Templates | Converted to Blogger by Falcon Hive.com | Distributed by Deluxe Templates